Toepasbare resultaten met bezieling

Passie en bezieling in de onderwijs-, zorg- en financiële sector

Joris Luyendijk schrijft vandaag in de Trouw over: “Het amorele systeem waarin wij leven“. Vorig jaar heeft  in het financiële hart van Londen bankiers geïnterviewd. Hij komt tot de schokkende conclusie dat dit banksysteem werknemers omtovert tot amorele bankiers. Hier maakt hij een onderscheid tussen amoreel en immoreel. Bij amoreel houd je je aan de regels, maar is ethisch niet verantwoord. Bij immoreel overtreed je de regels. Bankiers hebben zich altijd aan de regels gehouden. Ook de bonussen zijn conform de regels, maar wel amoreel.

Overal hetzelfde verhaal ….

Echter, zo schrijft hij, sinds hij  met dit verhaal naar buiten komt, krijgt hij verhalen van vele andere sectoren, waar precies hetzelfde aan de hand is: in ziekenhuizen, scholen, omroepen etc. Overal wordt een organisatiecultuur gecreëerd waarbij kille doelstellingen bepalend zijn zonder enkel ethisch besef, amoreel zonder menselijk maatstaven. Kankerpatiënten moeten verplicht een heftige landurige chemokuur ondergaan, terwijl de tumor met succes is verwijderd. Want dat staat zo voorgeschreven in een diagnose behandelcombinatie(DBC). Onderwijzers zitten in klassen, waar ze gedifferentieerd les moeten geven aan teveel kinderen met een veelheid aan sociaal emotionele achtergronden(rugzakjes). Ze weten dat dit niet goed is voor de ontwikkeling van het kind, maar ze kunnen niet anders. “Gelukkig” houden zich aan de meetbare doelstellingen van de inspectie van registratie.

We cannot solve our problems with the same thinking we used when we created them!

Toch zijn deze organisaties zich wel bewust van het groeiend aantal problemen. Het ene veranderprogramma volgt op het andere. Alleen al deze verbeterprogramma’s lijken de problemen niet op te lossen. Einstein zei hierover ooit: “We cannot solve our problems with the same thinking we used when we created them.” De problemen binnen de sectoren worden groter en groter. Totdat ze volledig out of control zijn en dan is er crisis.
De volgende geldcrisis staat nu al weer op de loer. De zorgkosten lopen volledig uit de klauwen.  De lagere inkomens mijden nu al de zorg, omdat ze de eigen bijdrage niet kunnen betalen. Het onderwijssysteem bereid nu al steeds meer kinderen steeds slechter voor op de toekomst. Vraag maar eens aan de leerkracht van je kind wat hij echt vindt van het huidige onderwijssysteem. Is dat ethisch nog verantwoord?

Overlevingspatronen en kwetsbaarheid

Hoe komt dat niemand hier iets aan doet? Dat heeft te maken dat deze patronen in deze organisatiesystemen overlevingspatronen zijn. Het cruciale kenmerk van overlevingspatronen is, is dat zij kwetsbaarheid uitbannen. De organisatie mag niet kwetsbaar zijn, medewerkers mogen niet kwetsbaar zijn, niets mag kwetsbaar zijn. Alles moet onder controle blijven en verantwoord worden. gesloten hart van de organisatieKwetsbaarheid bestaat niet, punt! Met het kooien van de kwetsbaarheid, verdwijnt ook de moraliteit, ethiek en menselijkheid binnen sectoren als de zorg, het onderwijs of ICT.
Verpleegsters administreren en houden zich aan de regels. Politie en brandweer volgen stipt de procedures. Leerkrachten volgen stipt de onderwijsmethodiek die is hun is voorgeschreven. Zelfs als ze weten dat het kind nog niet toe is om bijvoorbeeld letter te leren. Geen wonder dat kinderen van deze tijd zo onrustig en opstandig zijn. Ze rammelen aan de kooi waar de leerkracht zijn passie voor lesgeven in heeft opgesloten.
Schooldirecties willen dat de leerkrachten professioneler worden en gaan reflecteren en leren. Echter hier geldt de spreuk van Einstein weer. Logisch dat leerkrachten dan zeggen, daar doe ik niet aan mee, ik heb al lang geleden mijn passie en bezieling in een kooi gestopt omdat dit onderwijssysteem dat van mij eiste. Zolang leerkrachten tot deze overlevingstrategie gedwongen zijn, krijgen kinderen niet het onderwijs wat ze nodig hebben.

Verlangens

Alle leerkrachten, alle artsen, alle bankiers, heel veel andere professionals verlangen ten diepste om  hun passie en bezieling voor hun prachtige beroep weer terug te krijgen en weer te kunnen toepassen. Alleen het systeem (met de overlevingscultuur) waar ze nu in werken, zal deze kwetsbaarheid en menselijkheid nooit toestaan. Die willen lever medewerkers die zich conformeren aan het systeem en zich aan de regels houden. Waarbij amoreel gedrag prima is vanuit de optiek van het banken-, zorg- of onderwijssysteem en al die andere bedrijven waar dit ook voor geldt. En dit geldt niet voor deze sectoren alleen. Ik zie het ook terug in vele andere sectoren. Wat herken jij hiervan in jouw organisatie?

Vier samenhangende interventies:

Werk je ook binnen een dergelijk systeem en wil je dit echt doorbreken, dan dien je op verschillende terreinen te interveniëren.
Waarbij je ook moet beseffen dat de overlevingspatronen steeds op de loer liggen om het veranderprogramma binnen het stramien van het huidige denkkader probeert te krijgen. De volgende 4 interventie terreinen die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn:
  1. Een leidinggevende die de moed heeft om te zeggen: ik wil het echt anders. Hij heeft een ijzersterk verlangen om de bestaande patronen in zijn organisatie te doorbreken. Hij wil de passie en bezieling weer terug in zijn organisatie.
  2. Een kernteam die bereid is om de huidige organisatiecultuur te ontmaskeren als een grote set aan overlevingspatronen. Echt onder ogen zien hoe deze patronen zichzelf in stand houden en steeds weer transformeren naar een volgend overlevingspatroon.
  3. Een organisatie die  de tijd neemt om te bouwen aan een gezonde organisatie, waar kwetsbaarheid en menselijkheid aan de basis staan voor succes op de lange termijn.
  4. Een kernteam die de echte en oorspronkelijke angel uit hun organisatie haalt. De pijn van deze angel is de bron van waaruit de overlevingspatronen zijn ontstaan. Wanneer de angel verwijderd is, zul je als organisatie merken dat  de overlevingspatronen minder relevant worden.  De gezonde levende organisatie vol passie en bezieling zal meer en meer  groeien en sterker worden.

Deze aanpak is niet recht toe recht aan. Dit vraagt continu om een alerte en zorgvuldige begeleiding van dit transformatieproces

Wil je weten hoe wij organisaties begeleiden en/of hoe onze methodiek werkt, neem dan contact op voor een vrijblijvend gesprek.