Transformation is a process.
It’s a journey of discovery
There are moments on mountaintops
and moments in deep valleys of despair


(Rick Warren)

Transformeren naar een vlinder, best wel verwarrend voor de rups.

Kijk eens naar de rups die transformeert in een vlinder. Ofschoon het voor ons prachtig is dat het een vlinder wordt, weet de rups dat nog niet op dat moment. Want de rups ervaart dat het uit elkaar valt. Het lopen lukt niet meer. Kijken wordt minder, het eten stopt. Voor hem wordt het heel verwarrend.  Hij heeft op dat moment geen flauw benul wat er gaande is. En waar dit allemaal naar toe gaat.

Het oude is voorbij en en nieuwe nog onbekend

In de praktijk verloopt transformatie voor organisaties, mensen en ketens niet anders: het oude valt uit elkaar, terwijl het nieuwe op dat moment nog niet bekend is.

Wat is transformatie?

  1. Het is een proces en je weet over het einde van het proces iets wel en iets niet. Wat je wel weet is dat je aan het einde iets anders bent dan nu, alleen je weet nu nog niet wat dat is.
  2. Aan het einde van het transformatieproces is er iets veranderd op identiteitsniveau.
  3. Onderweg tijdens de transformatie is er veel verwarring.

Kies je zelf voor transformeren of heb je geen keus meer?

Helaas kun je zelf niet kiezen voor een transformatie. Het overkomt je. Je kan wel kiezen voor transformatie begeleiding, wanneer je vermoedt dat transformatie zich  heeft aangediend. Deze begeleiding zorgt ervoor dat je zelf voldoende regie blijft houden op de transformatie.

Veranderen of transformeren

Het is heel goed mogelijk dat je het nu nog niet weet of je in een verandering zit of in een transformatie. Wellicht vind je dat je organisatie of jezelf als persoon moet veranderen. Je maakt een plan, maar niets van de plan lijkt te gaan lukken, omdat je toch in een transformatie terecht komt. Of andersom je vindt dat het tijd is voor een transformatie, maar eigenlijk ben je niet bereid of is het niet mogelijk om bepaalde zekerheden los te laten, waardoor het uiteindelijk een verandering of een transitie wordt. Dit is een grootschalige verandering.

Een veranderplan of klaar zijn voor het transformatieproces

Het is belangrijk om hier wel een duidelijke keuze in te maken. Want slechts een verandertraject in gaan terwijl transformatie nodig is. Of andersom. In beide gevallen leidt dat tot mislukking. Een verandering kun je plannen en op zich verandert er weinig in de onderstromen. Een transformatie is niet te plannen, je laat het op je afkomen, je laat het gebeuren. Het enige wat je wel kan doen dat je als persoon of organisatie voldoende coping gedrag hebt ontwikkeld om door het transformatieproces te gaan.

Een organisatie-reset als tussenvorm

Er is ook nog een tussenvorm: de reset. Hierbij spreek je als organisatie af, dat je eigenlijk als organisatie weer even helemaal opnieuw begint. De identiteit van de organisatie blijft het zelfde, maar de leidende principes, cultuurpatronen en onderlinge relaties worden weer helemaal op nieuw gedefinieerd. Dit lijkt dus meer op een stevige cultuurverandering, waarbij je het uiterste vraagt van alle betrokkenen in de organisatie. Dat wat zo vanzelfsprekend is in een organisatie zal “ter discussie” worden gesteld.

Wil je hier meer over weten, neem dan contact op.

Being in the flow means
being aware that
the sea of life is flowing
to us at every moment

Hoe verloopt een transformatieproces?

Bij een transformatie zijn er 3 fasen te onderkennen:

Deze 3 fasen zijn beschreven voor een organisatie. Echter een samenleving, een (organisatie)keten of een persoon ondergaan dezelfde fasen, wanneer ze door een transformatie gaan.

Stagnatie- en crisisfase

  1. Het begint met een periode van chaos en verwarring. Vaak zit je als hier al in en vraag je je niet af: “Moeten we/moet ik het niet helemaal anders gaan doen?”
  2. Niets meer lijkt te lukken. Toch blijf je proberen. Alles lijkt te stagneren. Te weinig inkomsten, te veel uitgaven.
  3. Er is veel onrust. In jezelf, in de organisatie. Je gaat eerst in een overlevingsmodus. Redden wat er te redden valt. De druk, de waan van de dag, neemt enorm toe. Enorme focus om alles levensvatbaar te houden
  4. Toch valt veel steeds verder uit elkaar. Daar waar je altijd op kon vertrouwen, werkt steeds minder goed.
  5. En als je denkt dat je alles gehad hebt, dan ga je nog dieper. Het (lees: rups) valt uit elkaar. Er is chaos. Chaos komt uit het Grieks en staat voor: leegte.

Loslaten en niet-weten fase

  1. Je bent op de bodem. De plek van leegte. Je hebt geen idee waar het naar toe gaat. Terwijl er tegelijk ook verdriet en boosheid is over dat wat voorbij is. Loslaten over wat voorbij is en niet meer terugkomt.
  2. Nu is het belangrijk dat je tegelijk weet om te gaan met de realiteit van verlies: het loslaten. En de fase van niet-weten. Vertrouwen hebben in jezelf, in je team en in de toekomst. Een toekomst waarvan je nu nog niet weet hoe die eruit gaat zien. Hoe beter je weet loslaten, des te beter ga je ontdekken welke nieuwe mogelijkheden er zijn.
  3. Na verloop van tijd gaan er ideeën ontstaan. Het ‘nieuwe’ begint een vage vorm te krijgen. De nieuwe visie, missie en ‘purpose’ (bedoeling) worden steeds duidelijker.

Creatie- en integratiefase

  1. Het nieuwe krijgt vorm, door gebruik te maken van onderdelen uit het oude, maar dan anders.  Mensen krijgen andere rollen. Sommigen gaan vertrekken. Totaal nieuwe structuren en processen ontstaan. De inrichting van de nieuwe organisatie (‘de vlinder’) krijgt vorm.
  2. Een nieuwe organisatiecultuur ontstaat. Er is een andere samenstelling van stakeholders.  Samenwerkingsrelaties in de keten zijn totaal anders. Al met al, de organisatie heeft een nieuwe identiteit en daardoor een andere positie in de samenleving gekregen. Een positie met veel toekomstpotentieel.

Begin today.
Declare out loud to the universe
that you are willing to let go of struggle
and eager to learn through joy

(Sarah Ban Breathnach)